امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) فرمودند: به سبب فرود آمدن در منازل و خانه‌های پیشینیان و بریدن و جداشدن از نزدیکترین برادران خود عبرت گیرید. (المعجم المفهرس لالفاظ نهج‌البلاغه از کلام 117-2، به نقل از آثارالصادقین، آیت‌الله احسان‌بخش) *** قضایایی که در ایام‌الله رخ داده است، برای تاریخ انسان‌ها در طول تاریخ آموزنده و بیدار کننده است. امام خمینی(قدس سره)، صحیفه امام، ج 16، ص 485.

مقالات با درج سند

راه های ورود به مجالس عصر پهلوی: همسویی با رضا خان



در دوره‌ی پهلوی اول مجلس که تبلور نهضت مشروطیت‌خواهی بود و برای تحقق آن مجاهدت‌‌ها شده و خون‌ها ریخته بود، متاسفانه به نهادی کاملاً تشریفاتی و فاقد قدرت تبدیل شد. رضاخان در دوره‌ی پنجم مجلس شورای ملی اسامی نمایندگان وابسته به خود را به عنوان نماینده از صندوق بیرون آورد. پس از تشکیل سلطنت پهلوی، مجلس شورای ملی به تدریج به محل اجتماع طرفداران رضاخان که بجز تمجید و تعریف از اقدامات وی کار دیگری نمی‌کردند تبدیل شد. در این دوره هر نماینده‌ای که با برنامه‌های رضاخان همسویی نداشت به تدریج حذف و از راه‌یابی مخالفین و منتقدین به مجلس شدیداً جلوگیری می‌شد. یکی از مخالفین رضاخان شهید آیت‌الله سیدحسن مدرس بود که می‌کوشید تا اصالت و جایگاه مجلس را حفظ کند. تقابل شهید مدرس با دستگاه مستبد پهلوی نهایتاً به شهادت وی در دهم آذر 1316 در خواف انجامید. در سندی به تاریخ 19 /8/ 1304 می‌بینیم که رضاخان دستور داده است تا مانع از ورود شهید مدرس و تعدادی دیگر از رجال سرشناس به مجلس مؤسسان شوند.

در میان این افراد کسانی مانند تقی‌زاده و ... نیز دیده می‌شوند که نشان می‌دهد در مقطع مورد نظر رضاخان به آنها اعتماد نداشته است. تعدادی از این افراد در سال‌های بعد به رضاخان نزدیک شده و به مقامات بالایی نیز رسیدند. در سندی آمده است:

«در این موقع که برای مجلس مؤسسان نمایندگان انتخاب و اعزام می‌شوند مقتضی است در کلیه نقاط مراقبت کامل به عمل آید که از اشخاص ذیل هیچکدام انتخاب نشوند .... »

در این لیست نام شهید مدرس و کسانی چون مشیرالدوله، موتمن‌الملک، مستوفی‌الممالک، میرزا یحیی دولت‌آبادی و محمدتقی بهار دیده می‌شود.

 

 

منبع: اسناد ساواک

 
 
 
   
 


 

تعداد مشاهده: 289

نظر شما

 
نام:
ایمیل:
نظر:

تقویم تاریخ

کلیه حقوق این پایگاه برای مرکز بررسی اسناد تاریخی محفوظ است. استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع است.