امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) فرمودند: به سبب فرود آمدن در منازل و خانه‌های پیشینیان و بریدن و جداشدن از نزدیکترین برادران خود عبرت گیرید. (المعجم المفهرس لالفاظ نهج‌البلاغه از کلام 117-2، به نقل از آثارالصادقین، آیت‌الله احسان‌بخش) *** قضایایی که در ایام‌الله رخ داده است، برای تاریخ انسان‌ها در طول تاریخ آموزنده و بیدار کننده است. امام خمینی(قدس سره)، صحیفه امام، ج 16، ص 485.

مقالات با درج سند

راه های ورود به مجالس عصر پهلوی: عضویت در تشکیلات فراماسونری



اولین تشکیلات فراماسونری در زمان سلطنت ناصرالدین شاه و به وسیله‌ی میرزاملکم خان در ایران و با نام «فراموشخانه» تأسیس شد.1 این تشکیلات به تدریج در جریان مشروطیت نفوذ فراوانی پیدا کرد و در دوره‌های بعدی به یکی از مهمترین سازمان‌ها‌ی وابسته به بیگانگان تبدیل شد. بسیاری از رجال قدرتمند در دوره‌ی رضاخان که هسته‌ی مرکزی قدرت وی را تشکیل می‌دادند، مانند «محمدعلی فروغی»، «سیدحسن تقی‌زاده» و ... از اعضای تشکیلات فراماسونری بودند. در دوره‌ی پهلوی دوم فراموسونری گسترش بیشتری یافت و لژهای متعددی با عناوین مختلف که هرکدام تحت نظارت یک لژ بزرگ در خارج از کشور بودند تأسیس شد. این لژها که وابسته به لژهای انگلیس، آمریکا، آلمان، فرانسه، اسکاتلند و ... بودند در سراسر کشور به عضوگیری پرداخته و بسیاری از نیروهای تاثیرگذار را به خود جذب می‌کردند. افرادی که جذب این تشکیلات می‌شدند تبدیل به سربازانی می‌شدند که به پیش‌برد منویات لژ خود می‌اندیشیدند. میان این لژهای مختلف، رقابت‌ پنهانی در جریان بود که اوج آن را می‌توان در انتشار اسناد فراماسون‌های وابسته به انگلستان از سوی تشکیلات طرفدار آمریکا مشاهده کرد. این اسناد به‌وسیله‌ی ساواک و فراماسون‌های آمریکایی در اختیار «اسماعیل رائین» قرار گرفت و وی با انتشار مجموعه‌ای چند جلدی سروصدای فراوانی را در جامعه ایجاد کرد. در اسناد ساواک بارها به این موضوع اشاره شده است: در سندی از ساواک به نقل از منوچهر اقبال آمده است:

«در اروپا نشریه مخصوصی علیه فراماسونری‌های ایران منتشر و نسبت به آنها مخالفت کرده است درحالی که فعالیت فراماسونری در ایران با اجازه شاهنشاه آریامهر صورت می‌گیرد و با اینکه رائین در کتاب خود نامی از من (دکتر اقبال) نبرده ولی من صریحاً می‌گویم 17 سال است فراماسونرم و در زمان نخست‌وزیری نیز فراماسون بودم و هیچ ابایی ندارم از اینکه صریحاً این مطلب را بیان دارم، دکتر اقبال افزود. نه تنها من بلکه شریف امامی رئیس مجلس سنا ... عبداله ریاضی رئیس مجلس شورای ملی و بسیاری دیگر از مقامات مملکتی عضو سازمان فراماسونری می‌باشیم.»

______________________

1. پیش از تشکیل فراموشخانه، تعدادی از ایرانی‌ها هنگام مسافرت به خارج از کشور به عضویت تشکیلات فراماسونری درآمده بودند.

تشکیلات فراماسونری نفوذ بسیار زیادی در ساختارهای سیاسی و اقتصادی رژیم پهلوی داشت و یکی از راه‌های رسیدن به مجلس و مقامات بالاتر به حساب می‌آمد. برهمین اساس است که به گفته‌ی اسناد ساواک نیمی از اعضای مجالس سنا و شورای ملی را فراماسون‌ها تشکیل می‌دادند. در سندی از ساواک صراحتاً به قدرت فراماسون‌ها در مجالس عصر پهلوی اشاره شده است:

«در انتخابات داخلی سال گذشته مجلس شورای ملی عملاً همه فرماسونرهای وابسته به گروه اکثریت، مقامات هیئت رئیسه و هیئت رئیسه کمیسیون‌ها را حائز گردیدند که این موضوع در میان نمایندگان غیر فراماسونری اثر فوق‌العاده بدی به جای گذارده و اکنون نیز گفته می‌شود که در انتخابات سال جاری نیز همه مقامات مذکور را در درجه اول نمایندگان وابسته به فراماسونرها اشغال خواهند کرد.»

عبداله ریاضی رئیس چند دوره‌ی مجلس، تقی‌زاده رئیس مجلس سنا، امیرعباس هویدا و شریف امامی و بسیاری دیگر از رجال عصر پهلوی از اعضای تشکیلات فراماسونری بودند. کسانی که از طریق تشکیلات فراماسونری به مجالس رژیم پهلوی راه می‌یافتند، به عنوان ابزارهایی برای تحقق اهداف این تشکیلات فعالیت می‌کردند. فراماسون‌های مجلس همواره با هم در ارتباط بوده و در جلساتی شرکت می‌کردند که در آن اهداف مشخص بیگانگان تبیین می‌شد. در اسناد ساواک بارها به این گردهمایی‌ها اشاره شده است.

تشکیلات فراماسونری در ایران چند هدف عمده و مشخص را دنبال می‌کرد، نخست؛ ترویج فرهنگ و اندیشه‌های غربی و تسهیل نفوذ بیگانگان در کشور سپس؛ تلاش برای حفظ رژیم پهلوی به عنوان نظامی که هدف اول را محقق می‌کرد. اسناد موجود نشان می‌دهد که بیشتر اعضای خانواده سلطنتی و رجال قدرتمند در لژهای فراماسونری عضویت داشته‌اند، حتی در دربار نیز یک لژ فراماسونری به نام «لژ پهلوی» ایجاد شده بود که بیشتر خانواده پهلوی از اعضای آن بودند. در شهرهای مختلف نیز این تشکیلات حضور داشت و درصدد جذب نخبه‌های جامعه و استفاده‌ی ابزاری از آنها بود. این تشکیلات در عرصه‌ی انتخابات مجلس نیز نقش فعالی داشت و اعضای خود را از طریق مادی و معنوی مورد حمایت قرار می‌داد. «ارنست پرون» یکی از مرموزترین خارجی‌های دربار پهلوی، از اعضای تشکیلات فراماسونری و از مأمورین سازمان اطلاعات انگلستان، به گفته‌ی فردوست در انتخاب وزراء و نمایندگان مجلس نقش اساسی داشت. وی دامنه‌ی قدرت پرون را اینگونه بیان می‌کند:

«پرون برای دوستان ایران‌اش [فراماسون‌ها و وابستگان به بیگانگان] پست می‌گرفت و برای دشمنانش ترک پست. دامنه دستورات پرون همه عرصه‌ها را فرا می‌گرفت: اشخاص مهمی که در مراجع قضایی تحت تعقیب بودند (وکیل و وزیر و امثالهم) گاه پرون خواستار راکد شدن و توقف پرونده‌هایشان می‌شد. در انتصابات مداخله جدی داشت و کار به جایی کشیده بود که دیگر برای عزل یا نصب یک مدیر کل به محمدرضا احتیاج نداشت و رأساً انجام می‌داد و تنها برای انتصاب وزراء و یا تحمیل نمایندگان مجلس به محمدرضا مراجعه می‌کرد و تحقیقاً همه نظراتش برآورده می‌شد» ( خاطرات فردوست، ج ا ، 190)

گفته‌های فردوست نشان می‌دهد که فراماسون‌هایی مانند پرون چه جایگاهی در دربار داشته و چگونه در انتخاب نمایندگان مجلس نقش ایفاء می‌کرده‌اند. وی در جای دیگری از خاطراتش در مورد نفوذ فراماسونری در رژیم پهلوی می‌نویسد:

«فراماسونری در ایران از آغاز به عنوان یک سازمان سیاسی به نفع انگلستان کار می‌کرد، به نحوی که اکثر مقامات مهم مملکتی یا فراماسون بودند و آن مقام به آنها داده می‌شد و یا پس از اشتغال فراماسون می‌شدند. پس، در ایران مهم‌ترین تشکیلات سیاسی اداره کننده کشور تا مدت‌ها همین تشکیلات فراماسونری بود که اشرافیت و خانواده‌های صاحب مقام و صاحب ثروت را زیر پوشش گرفته بود و منویات امپراتوری انگلستان را پیاده می‌کرد. در دوران سلطنت محمدرضا، او ابتدا اجازه تاسیس یک لژ فراماسونری به نام « لژ پهلوی» را داد که فردی به نام جواهری در راس آن قرار داشت و ارنست پرون در این لژ فعال و همه‌کاره بود و رابط محمدرضا با لژ محسوب می‌شد.» (همان، ص 372)



















 

تعداد مشاهده: 373

نظر شما

 
نام:
ایمیل:
نظر:

تقویم تاریخ

کلیه حقوق این پایگاه برای مرکز بررسی اسناد تاریخی محفوظ است. استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع است.