سال 1401، «سال تولید، دانش‌بنیان و اشتغال‌آفرین» *** امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) فرمودند: توجه به امور و وقایع گذشته جهت خبردادن به امور آینده، و نیز عبرت‌ گرفتن و پند پذیری، آنچه را که گذشتگان تجربه کرده‌اند از برای خردمندان بسنده و کافی است. شرح نهج‌البلاغه ابن ابی‌الحدید، جلد 20، صفحه 274، به نقل از آثارالصادقین، آیت‌الله احسان‌بخش.**** تاریخ، روشنگر نسل‌های آینده است. امام خمینی(قدس سره)، صحیفه امام، ج 3، ص 434.

 

 

اسناد بدون شرح

مراسم عروسی در مسجد جوادالائمه(ع) تهران در سال 56 و حساسیت و پیگیری ساواک


تاریخ انتشار: 03 شهريور 1401


به: ریاست سازمان اطلاعات و امنیت تهران 20 هـ 12                            شماره: 6313 / 312

از‌: اداره‌کل سوم 312                                                                        تاریخ: 21 / 9 / 36

 

درباره: عروسی در مسجد

در صفحه 5 روزنامه کیهان مورخ 20 / 9 / 36 تحت ‌عنوان ازدواج نوظهور دختر و پسر تهرانی (عروسی در مسجد) ضمن چاپ عکس، مقاله‌ای چاپ و عنوان شده عروسی در یکی از مساجد تهران برپا گردید و به جای رقص و آواز اشعار مذهبی خوانده شد. این عروسی در کتابخانه مسجد جوادالائمه در خیابان خراسان انجام گردیده و شامل دو قسمت مردانه و زنانه بوده است. دیوارهای کتابخانه محل مجلس جشن با جملات مذهبی تزیین شده بود. خواهشمند است دستور فرمایید سریعاً پیرامون چگونگی موضوع و شناسایی گردانندگان و دست‌اندرکاران این مجلس تحقیق و انگیزه آنان را از برگزاری چنین مجلسی در مسجد مشخص و نتیجه را حداکثر تا پایان وقت اداری روز 22 / 9 / 36 به این اداره کل اعلام نمایند.

مدیرکل اداره سوم ـ ثابتی

 

*****

 به: 312                                                                           شماره: 24506 / 20 ه‍ 12

 از: 20 ه‍ 12                                                                       تاریخ: 22 / 9 / 36[1356]

 

موضوع: عروسی در مسجد جوادالائمه

عطف به: 6313 / 312 ـ 21 / 9 / 36

با تحقیقاتی که به‌ عمل آمده از یک سال قبل در مسجد فوق‌الذکر مراسم عروسی برگزار می‌گردد و افرادی‌ که در این مسجد عروسی می‌کنند بایستی از طرف پیش‌نماز مسجد شناخته شده باشند. پیش‌نماز مسجد شیخ حسین فومنی فرزند جواد می‌باشد که در این سازمان و آن اداره ‌کل دارای سابقه زیادی می‌باشد و برادر یاد شده اخیراً در جنب مسجد نوار فروشی داشته و نوارهای مذهبی به فروش می‌رساند. ضمناً چنین استنباط می‌شود که منظور از چنین اقداماتی کمک به طبقات کم درآمد مناطق جنوب شهر و جلب توجه و پیشتیبانی مذهبی آنان می‌باشد. علیهذا با توجه به سوابق حسین فومنی امکان تبلیغات مذهبی افراطی در پوشش مراسم عروسی از طرف یادشده متصور است.

گوینده ـ کیانی‌فر

گیرنده ـ مرعشی

ساعت ـ 1218

محترماً به استحضار می‌رساند: در صورت تصویب از طریق کمیته مشترک فومنی توجیه و ارشاد گردد.

با استناد به مسئله استفاده از چادر و مقنعه و به ویژه تحلیل موضوع وحدت که در متن توضیح کارت دعوت مزبور تصریح شده و با توجه به این که این پدیده به عنوان یکی از وسایل تبلیغ مذهبی می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد، بولتن ویژه تهیه شود. 22 / 9 / 36

 

*****

شماره: 6343 /                                                                                  تاریخ: 23 / 9 / 36

 

بولتن ویژه

درباره: گرایشات جدید مذهبی در زمینه استفاده مقنعه و برگزاری مراسم عروسی در مساجد

این بولتن شامل 2 برگ است

در سنوات اخیر موج جدیدی برای استفاده از چادر و مقنعه در بین تعدادی از خانواده‌ها به وجود آمده و مشاهده می‌گردد که گروهی از دختران خردسال و جوان از چادر و مقنعه استفاده می‌نمایند و حتی دامنه آن به سطح مراکز عالی آموزشی نیز کشانده شده به نحوی که افزایش آن به نسبت سال‌های قبل در اغلب مجامع و خیابان‌ها کاملاً محسوس است. به موازات این تغییر ظاهری، گرایشات مذهبی نیز فزونی یافته و عده‌ای از خانواده‌ها سعی می‌کنند فرزندان خود را از ابتدا با روحیه و خصوصیات مذهبی پرورش دهند. لذا تشکیل جلسات و ترتیب برنامه‌های مذهبی عرصه وسیعی پیدا کرده و مراکزی نیز برای پرداخت وام‌های کوتاه مدت بدون بهره تحت عنوان «بانک‌های اسلامی» در تهران و تعدادی دیگر از شهرستان‌ها تشکیل گردیده است.

نمونه این‌گونه فعالیت‌ها مرکزی است تحت عنوان «صندوق خیریه و تهیه مسکن قائم» که در خیابان خراسان تهران قرار دارد و در روزهای 10 و 11 و 12 / 9 / 2536 در کتابخانه وابسته به آن (جوادالائمه) مجالسی برگزار گردیده و عده‌ای از نوجوانان که لباس متحدالشکل داشته‌اند، سرود مذهبی خوانده‌اند و متعاقباً نمایشنامه انتقادی نیز تحت عنوان «بی‌خانمان» به مورد اجرا در آمده است.

در این مجالس هدف‌ها و برنامه‌های صندوق مذکور تشریح گردیده و اعلام شده که هدف مرکز مذکور انجام معاملات اسلامی، خلاص کردن مردم از دست اجحافات رباخواران، تهیه مسکن برای افراد بی‌بضاعت و تشویق جوانان به ازدواج می‌باشد (مشروح جریان جلسات و اجرای نمایشنامه قبلاً به استحضار رسیده است.)

بانیان مرکز مذکور «صندوق خیریه و تهیه مسکن قائم» براساس هدف‌های صندوق مبادرت به برگزاری مراسم عروسی تعدادی از متعصبین مذهبی در کتابخانه مسجد جوادالائمه نموده که شرح آن در روزنامه مورخه 20 / 9 / 36 کیهان درج گردیده و همراه آن عکسی از تعدادی نوجوان در حال خواندن سرود مذهبی به چاپ رسیده است. در شرح مندرج در روزنامه مذکور پیرامون چگونگی علت برگزاری مراسم عروسی در کتابخانه مسجد چنین نوشته شده است:

«این جشن عروسی کمتر شباهتی به جشن‌های معمولی داشت و در آن ابتدا کودکان کم سن و سال در حالی که لباس شکل ورزشی پوشیده بودند، سرود خواندند و بعد نمایشنامه‌ای توسط کودکان اجرا شد و مداح مذهبی اشعاری در مدح عروس و داماد خواند و یکی از نزدیکان داماد در توضیح برگزاری جشن عروسی در کتابخانه مسجد اظهار نمود که مسجد جای عبادت و روضه‌خوانی و برپایی مراسم مذهبی است. ازدواج هم نوعی عبادت است. به همین دلیل فکر کردیم که چرا این عبادت را در مکان مقدسی انجام ندهیم. ما در مراسم خود به جای رقص و آواز و موسیقی، برنامه‌های دیگری مانند سرودخوانی، نمایش،... گذاشته‌ایم.

پشت کارت عروسی که به این مناسبت توزیع گردیده نیز طرح جالب و نوظهوری چاپ شده است. طرح کوهی با پنج قله بالا و پایین را نشان می‌دهد که قلل آن قدرت، ثروت، شهوت و غفلت و وحدت است. قله‌های چهارگانه قدرت با مسیر مقام، ثروت با مسیر پول، شهوت با مسیر هوی و هوس و غفلت با مسیر خواب توضیح داده شده و در مورد مسیر قله وحدت که از قلل دیگر مرتفع‌تر است نوشته شده:

اما مسیر قله وحدت پر پیچ‌ و خم است و برای گذراندن آن باید سنگلاخ‌هایی مانند تمسخر دیگران، رنج، صبر، تنهایی، امتحان، عمل، فقر و... را پشت سرگذاشت.»

تشکیل مجلس عروسی به شکل فوق جنبه یک پدیده کاملاً نو و ابتکاری در تبلیغات مذهبی دارد و اگرچه توجیهاتی از قبیل کمک به ازدواج افراد بی‌بضاعت در این زمینه به عمل می‌آید، معهذا این‌ عمل به نوبه خود، کوشش دیگری از سوی محافل ارتجاعی مذهبی است که بتواند همانند حجاب و مقنعه، جای پایی در میان طبقات متعصب باز کند.

 

 




منبع: انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک، مرکز بررسی اسناد تاریخی، ج 1، ص 268 و اسناد انفرادی ساواک، حجت‌الاسلام حسین فومنی.
 

تعداد مشاهده: 180

نظر شما

 
نام:
ایمیل:
نظر:

تقویم تاریخ

کانال‌های اطلاع‌رسانی در پیام‌رسان‌ها

       
کلیه حقوق این پایگاه برای مرکز بررسی اسناد تاریخی محفوظ است. استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع است.