سال 1400، تولید، پشتیبانی‌ها، مانع‌زدایی‌ها *** امام حسین(علیه‌السلام) فرمودند: من، برای عبرت شهید شده‌ام. هیچ شخص با ایمان مرا یادآوری نمی‌کند مگر آن که (از شهادت من) پند و عبرت می‌جوید. امالی صدوق، صفحه 137، به نقل از آثارالصادقین، آیت‌الله احسان‌بخش.*** تاریخ یک درس عبرت است برای ما. امام خمینی(قدس سره)، صحیفه امام، ج 18، ص 170.

روزشمار اسنادی


آیت‌الله روح‌الله کمالوند از چهره‌های مبارز و مطرح استان لرستان بود که به رغم همسویی کامل با حرکت امام خمینی(ره) و نقش مهمی که در آگاهی دهی سیاسی به مردم داشت، متأسفانه در همان سال‌های آغازین نهضت چشم‌ از جهان فرو بست و نتوانست به طور کامل در خدمت تبیین اندیشه‌های امام(ره) قرار گیرد. بسیاری از شاگردان ایشان که در مدرسه کمالیه خرم‌آباد علوم دینی را فرا گرفته بودند، در جریان دهه 40 و 50 در کنار امام(ره) و نهضت قرار داشتند. سندی که در زیر می‌آید بازتاب رحلت این روحانی آگاه در استان لرستان را نشان می‌دهد. در بخشی از سند آمده است: «در ساعت 4 بعد از ظهر جمعیت بی‌نظیر قریب 120 ماشین وارد بروجرد شد، جلوی میدان پهلوی آقای فرماندار بروجرد و عده‌ای از مأمورین پلیس اجازه ورود به شهر را به واسطه روز جمعه و کثرت جمعیت از نظر انتظامات ندادند و جمعیت کثیر را به طرف خرم‌آباد از راه خیابان شهربانی و خرم راهنمایی کردند.»



در حقیقت می‌توان گفت که اسناد ساواک به خوبی چهره‌ی واقعی رجال پهلوی خاصه هوشنگ نهاوندی از اعضای تشکیلات بهائیت را نشان داده و ماهیت ناسالم آنها را تصویر کرده‌اند. سند زیر به فساد اخلاق هوشنگ نهاوندی از رجال مؤثر و از نزدیکان دربار در سال 1357 اشاره دارد. در بخشی از این سند آمده است: «هوشنگ نهاوندی در سفر اخیر خود به پاریس با عامل سفیرکبیر شاهنشاه آریامهر در بلژیک شبی را با یکی از دختران فرانسوی به سر می‌برند. پس از مدتی دختر مورد بحث از سفیر ایران به اتهام حامله شدن از وی شکایت می‌کند.»



شهادت دو تن از دانشجویان «دانشگاه آذر آبادگان» موضوع سند زیر می‌باشد. این دانشجویان هنگام برگزاری تظاهرات در محوطه‌ی دانشگاه مورد حمله گارد ویژه قرار گرفته و به شهادت رسیده بودند. بر اساس این سند یکی از دانشجویان به ضرب گلوله و دیگری بر اثر شدت جراحات وارده به وسیله‌ی باتون به شهادت رسیده‌اند.


سند دیگر امروز تلاش روحانیون و مردم شهر یزد را برای برگزاری مراسم چهلم شهدای این شهر نشان می‌دهد. این سند نشان می‌دهد که از نقاط مختلف کشور گروه‌های زیادی برای انجام این مراسم به یزد رفته‌اند. در بخشی از این سند آمده است: «در شهر یزد اعلامیه‌هایی پخش و گروه‌هائی از طلاب و متعصبین مذهبی برخی از نقاط کشور برای شرکت در مراسم چهلم کشته‌شدگان حوادث دهم فروردین ماه سال جاری این شهر وارد یزد شده‌اند...» در این میان نباید از نقش برجسته‌ی «شهید آیت‌الله محمد صدوقی» در هدایت این اعتراضات غافل گردید. در همین سند آمده است: «شیخ محمد صدوقی روحانی سرشناس مقیم یزد اعلامیه‌ای خطاب به کلیه طبقات مردم یزد منتشر و در آن مطالب تحریک آمیزی درج و از عموم مردم خواسته در مراسمی که به مناسبت کشته‌شدگان وقایع یزد، جهرم، اهواز، همدان و اصفهان در تاریخ 37/2/19[1357] در مسجد حظیره یزد منعقد خواهد شد ، شرکت نمایند.»



بزرگداشت مراسم چهلم شهدای یزد، جهرم و اهواز در سال 1357 چنان مقامات نظامی و امنیتی رژیم پهلوی را به وحشت انداخته بود که به هر نحوی می‌کوشیدند تا مانع از انجام باشکوه این مراسم شوند. به موازات هراس رژیم از این روز، انقلابیون در سراسر کشور می‌کوشیدند تا با بزرگداشت یاد این شهدا ضمن تجلیل از آنها، فرصت مناسبی را برای اعلام انزجار از رژیم پهلوی به دست آوردند. سند زیر که به خط تیمسار نصیری رئیس ساواک می‌باشد، بخشی از این تلاش دوسویه را به خوبی نشان می‌دهد.


تقویم تاریخ

کلیه حقوق این پایگاه برای مرکز بررسی اسناد تاریخی محفوظ است. استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع است.